De Tweede Kamer heeft het debat over het nieuwe kabinetsvoorstel voor box 3 op 9 november 2026 niet afgerond, omdat een meerderheid van de aanwezige Kamerleden eerst minister Eelco Heinen van Financiën wil horen. De minister verbleef in Brussel voor overleg met zijn Europese collega's, waardoor enkel staatssecretaris Eerenberg (Fiscaliteit) het voorstel verdedigde. De stemming over de vermogenswinstbelasting staat gepland voor aanstaande donderdag.
Het minderheidskabinet wil met het voorstel zo snel mogelijk overgaan naar een heffing op daadwerkelijk behaalde winst, die pas wordt geheven bij verkoop van aandelen of vastgoed. Dat betekent een breuk met de plannen die na jaren voorbereiding klaarlagen voor behandeling in de Eerste Kamer. Volgens NOS levert het nieuwe systeem tot 2040 naar schatting 22 miljard euro minder inkomsten op dan de eerdere plannen.
Kritiek op dekking en haast
De oppositie vindt dat het voorstel te snel door het parlement wordt gevoerd en dat de financiële dekking tekortschiet. Uit de bijlage bij het voorstel blijkt dat het kabinet de inkomstenderving tot 2031 grotendeels heeft gedekt, maar daarna ontstaat een gat dat kan oplopen tot 17,6 miljard euro.
"Altijd geldt hier de regel: hoe ga je het betalen? Behalve voor Eelco Heinen", betoogde Pro-Kamerlid Stultiens. Hij noemde het voorstel "peperduur prutswerk" en sprak van "een ongedekte, blanco cheque van 17 miljard euro voor vermogenden".
Stultiens wees erop dat het kabinet inmiddels ruimte laat voor uitstel van de invoering, van 2028 naar uiterlijk 2029. "Dus er is geen reden om haast te hebben", aldus de Pro-politicus. ChristenUnie-Kamerlid Grinwis noemde het feit dat het voorstel binnen een week moet worden behandeld "onwenselijk en onzorgvuldig". Volgens hem wordt het plan de Kamer "door de strot geduwd".
Coalitiepartijen hebben vragen, maar steunen toch
Ook de coalitiepartijen CDA en D66 hebben vragen bij de manier waarop het minderheidskabinet de lagere belastingopbrengst wil opvangen. "Wij vinden dit ook spannend", zei CDA-Kamerlid Van Dijk. De Christendemocraten en D66 zijn uiteindelijk wel bereid het voorstel te steunen.
D66-Kamerlid Oosterhuis noemde de dekking van minister Heinen "een vrij creatieve uitleg van de begrotingsregels". De grootste regeringspartij ziet daarin echter geen reden om het voorstel te blokkeren. Volgens Oosterhuis moet er snel duidelijkheid komen "voor huishoudens, ondernemers en de belastingdienst" over box 3. "Als het enigszins verantwoord is, willen wij wel springen", aldus CDA'er Van Dijk.
VVD en PVV: steun met kanttekeningen
Heinens eigen partij, de VVD, vindt het voorstel ondanks het miljardengat voldoende gedekt. Kamerlid Van Eijk drong aan op snelle invoering, omdat er volgens haar rust en duidelijkheid moet komen voor mensen die belasting betalen in box 3. Fiscaal Vanmorgen bericht dat VVD en CDA het miljardengat accepteren in ruil voor die duidelijkheid.
De PVV is voor het voorstel, maar Kamerlid Vlottes noemde de financiële onderbouwing een "fantoomdekking". Hij wilde nog niet zeggen hoe zijn partij donderdag zal stemmen. "Als dit kabinet zich afhankelijk wil opstellen van de PVV, dan konden ze nog weleens van een koude kermis thuiskomen", stelde Vlottes.
Meerderheid in zicht, Eerste Kamer onzeker
Ondanks alle kritiek heeft het minderheidskabinet een meerderheid in de Tweede Kamer in zicht, met steun van de rechtse oppositiepartijen JA21 en SGP. Nieuws.nl bericht dat een meerderheid in de Kamercommissie voor Financiën erop aandringt dat Heinen alsnog verschijnt, vooral om hem te bevragen over de financiële dekking van de aanpassingen.
Onduidelijk is hoe het voorstel wordt ontvangen in de Eerste Kamer. De senaat kijkt traditioneel naar de kwaliteit van wetgeving en de uitvoerbaarheid. Vorige week oordeelde de Raad van State vernietigend over de haast van het kabinet. Ook de Belastingdienst en de banken, die klantgegevens moeten aanleveren bij de fiscus, geven aan dat een snelle invoering moeilijk wordt. Het voorstel moet onder meer een einde maken aan het belasten van papieren winsten op beleggingen, schrijft het Reformatorisch Dagblad.
Wat gebeurt er nu met het box 3-voorstel?
Wanneer stemt de Tweede Kamer over het voorstel?
De stemming staat gepland voor aanstaande donderdag. Eerder wil een Kamermeerderheid minister Heinen eerst ondervragen over de financiële dekking.
Waarom is er kritiek op de dekking?
Het nieuwe systeem kost tot 2040 naar schatting 22 miljard euro aan inkomsten. Tot 2031 is dat grotendeels gedekt, maar daarna ontstaat een gat tot 17,6 miljard euro.
Wanneer moet de vermogenswinstbelasting ingaan?
De invoering kan worden uitgesteld van 2028 naar uiterlijk 2029. De regering laat die ruimte inmiddels expliciet open.