APB 2027: Kamer dient breed pakket aan wijzigingsvoorstellen in, steun begroting blijft onzeker
De Algemene Politieke Beschouwingen over de Rijksbegroting 2027 zijn afgerond met een omvangrijke reeks wijzigingsvoorstellen van de Tweede Kamer. De kernvraag of het minderheidskabinet-Jetten een parlementaire meerderheid zal vinden voor de begrotingsstukken blijft vooralsnog onbeantwoord. Premier Jetten heeft aangekondigd uitnodigingen te versturen aan zeven oppositiepartijen voor vervolggesprekken over begrotingssteun.
Welke wijzigingsvoorstellen dienen de oppositiepartijen in?
De oppositie heeft een breed scala aan amendementen en moties ingediend. Denk bepleit intensivering van het discriminatiebeleid en concrete maatregelen ter vermindering van armoede. De ChristenUnie bepleit additionele middelen voor gezinnen en bescherming van chronisch zieken tegen stijgende zorgkosten. De SP eist het volledig intrekken van de bezuinigingen op zorg en sociale zekerheid, alsmede het terugdraaien van de accijnsverhoging op luiers.
Volt pleit voor de oprichting van een AI-veiligheidsinstituut. 50Plus verzoekt om een rijksvaccinatieprogramma voor 60-plussers. De SGP wil, net als de ChristenUnie, extra ondersteuning voor vrouwen bij onbedoelde zwangerschappen en bepleit het afzien van bezuinigingen op gezinnen. Daarnaast vraagt de SGP om investeringen in infrastructuur. JA21 stelt voor om internationale asielverdragen aan te scherpen en instroombeperkende maatregelen te treffen.
Wat is de positie van de regeringspartijen?
De VVD toont zich als regeringspartij gematigd positief over de begrotingsplannen, maar dient wel een aantal wijzigingsvoorstellen in. De partij bepleit een vacaturestop voor ambtenaren, meer aandacht voor kunstmatige intelligentie en een plan om de financiële aantrekkelijkheid van werken te waarborgen. D66-fractievoorzitter Paternotte constateert dat er nog geen akkoord is met de oppositie en spreekt van een behoefte aan 'extra quality time' in de onderhandelingen.
Welke rol speelt de Raad van State in het debat?
Tijdens het debat is meermaals gerefereerd aan het advies van de Raad van State. Het rapport stelt dat de lastenverzwaring van zes miljard euro in 2027 voor een groot deel ten laste komt van werkenden, terwijl de lasten voor bedrijven en vermogenden licht dalen. De VVD kreeg hierover kritische vragen, mede gezien de campagnebelofte dat 'werken moet lonen'.
Hoe reageert Pro op de kabinetsplannen?
Pro-leider Klaver heeft duidelijk gemaakt dat zijn fractie niet zal bewegen op het dossier sociale zekerheid. Hij stelt dat de geplande bezuinigingen volledig van tafel moeten. Klaver kwalificeert de situatie als een 'permanente formatie' en wijst de verantwoordelijkheid daarvoor bij het kabinet. Hij heeft een 'winstwaarschuwing' afgegeven: indien het kabinet deelakkoorden sluit met JA21, zal Pro geen enkele begroting steunen.
Wat is de inzet van de PVV?
PVV-leider Wilders heeft een motie van wantrouwen tegen het kabinet ingediend. Een meerderheid voor deze motie wordt niet verwacht. Wilders uit tevens kritiek op het drugsbeleid en bepleit harder optreden tegen gebruikers van harddrugs, die hij medeverantwoordelijk acht voor georganiseerde criminaliteit. Premier Jetten wijst op de bestaande wettelijke verboden en verwijst naar de taskforce Ondermijning.
Welke toezeggingen doet het kabinet?
Premier Jetten heeft toegezegd dat er binnen een maand wordt geëvalueerd of biologische en minder intensieve boeren onevenredig worden getroffen door het stikstofbeleid. Het kabinet investeert de komende jaren tien miljard euro extra in infrastructuur. Tevens wordt een wetswijziging voorbereid om de proceduretijd voor nieuwe stroomverbindingen te halveren. Het kabinet heeft de helft van de oorspronkelijke zes miljard euro aan bezuinigingen op sociale zekerheid teruggedraaid, waaronder de AOW-maatregel en de verlaging van het maximumdagloon.
Hoe verloopt het verdere parlementaire proces?
De stemmingen over de ingediende moties worden later op de avond verwacht. De komende maanden volgen debatten over de afzonderlijke begrotingshoofdstukken en het Belastingplan. Minister van Financiën Heinen benadrukt het belang van een breed maatschappelijk en parlementair draagvlak en spreekt van een 'keerpunt in de geschiedenis'.