De Oekraïense luchtmacht is sinds augustus 2026 gestopt met het dagelijks publiceren van het aantal Russische ballistische raketten en het aantal onderscheppingen. Volgens SEO_description and rest... wait, let me produce the full JSON properly. Here it is:
De Oekraïense luchtmacht is sinds augustus 2026 gestopt met het dagelijks melden van Russische raketaanvallen, meldt de Volkskrant. De aanleiding is simpel: de voorraad Patriot-onderscheppingsraketten raakt op, en informatie over mislukte onderscheppingen zou het Russische opperbevel alleen maar helpen.
Een grootschalige Russische drone- en raketaanval in de nacht van zondag op maandag onderstreepte het probleem. Bij die aanval werden 269 Russische drones afgeschoten, waarvan volgens Kyiv ongeveer 90 procent werd neergehaald of elektronisch ontregeld. President Volodymyr Zelensky meldde daarnaast zestien gelanceerde ballistische raketten, maar liet in het midden hoeveel doelwitten werden getroffen. Op 25 locaties, waaronder energiecentrales, werd schade vastgesteld. Meer dan een half miljoen mensen kwamen zonder stroom te zitten.
Waarom is het Patriot-systeem zo belangrijk voor Oekraïne?
Het Patriot-luchtverdedigingssysteem werd in de jaren tachtig door het Amerikaanse leger in gebruik genomen om vijandelijke vliegtuigen neer te halen. Ruim veertig jaar later is het een van de weinige wapens die ook ballistische raketten betrouwbaar kan uitschakelen. Lange tijd werd dat als vrijwel onmogelijk beschouwd, omdat ballistische raketten door hun hoge vluchtbaan en grote snelheid moeilijk te onderscheppen zijn.
Tijdens de Golfoorlog tegen Irak in 1991, de eerste inzet van het systeem, presteerden de Patriots nog matig. Sindsdien is het wapensysteem, dat gebruikmaakt van een geavanceerde radar om raketten tijdig te ontdekken, te volgen en te onderscheppen, sterk gemoderniseerd. De huidige PAC 3-raketten, vijf meter lang, raken een vijandelijke raket met enorme snelheid, in plaats van er vlakbij te ontploffen zoals de eerste generatie.
Drie jaar na aankomst van de eerste Patriot-batterij in Oekraïne in 2023, slaagden de Oekraïners erin een Kinzjal te onderscheppen. Dat hypersonische wapen, dat zijn oorlogsdebuut maakte in dit conflict, heeft volgens Moskou een snelheid van tien keer die van het geluid.
Vertraagde leveringen uit de Verenigde Staten
De vraag naar Patriot-raketten, die zo'n vier miljoen dollar per stuk kosten, is wereldwijd groot. De situatie wordt verergerd doordat de regering-Trump sinds kort leveringen aan Oekraïne vertraagt, zo werd dinsdag duidelijk. De Patriot wordt daarmee mogelijk een drukmiddel om Kyiv tot een akkoord met Rusland te bewegen. Ook NRC rapporteerde dat Washington de levering van Patriot-afweerraketten vertragend behandelt, en dat Kyiv drie dagen lang niet wist wanneer Moskou ballistische raketten zou inzetten.
Volgens de Washington Post, geciteerd door meerdere media, zou het Patriot-arsenaal van Kyiv vrijwel zijn uitgeput door de verslechterde betrekkingen tussen de VS en Oekraïne. Zelensky reageerde gefrustreerd op de situatie. Op Telegram benadrukte hij dat Oekraïne positief heeft gereageerd op elk voorstel voor een wapenstilstand, en dat ballistische wapens steeds weer het antwoord van Rusland zijn.
Zelensky vroeg Europa ondertussen om 70 miljard euro extra steun nu de relatie met de VS bekoelt, meldt NOS. Hij wees erop dat Rusland nu weer ballistische raketten inzet, omdat Oekraïne die niet kan stoppen.
Europese alternatieven: de Samp/T
Als de Patriot-leveranties stoppen, zijn de Oekraïners aangewezen op Europese systemen zoals het Frans-Italiaanse Samp/T om Iskander-raketten te bestrijden. Die Russische raketten hebben een bereik van ongeveer vijfhonderd kilometer. Het verschil is aanzienlijk: de Patriot kan Russische raketten op grotere hoogte neerhalen dan de Samp/T.
Russische aanpassingen en opgeschaalde productie
Het Russische leger staat niet stil en probeert de effectiviteit van de Patriot te ondermijnen. Vorig jaar daalde het onderscheppingspercentage van de Patriot-batterijen fors, nadat Rusland Iskanders begon in te zetten die in de laatste fase van de vlucht sterk konden manoeuvreren. Daarnaast heeft Moskou de productie van ballistische raketten en drones opgevoerd om de Oekraïense luchtverdediging harder te raken.
Volgens de Oekraïense militaire inlichtingendienst beschikt Moskou nu over zo'n zevenhonderd ballistische raketten voor de korte afstand, waaronder 115 Iskanders, en ruim zesduizend drones die de komende weken kunnen worden ingezet. De Russen zouden daarnaast werken aan een nieuwe versie van de Iskander met een bereik van ongeveer zevenhonderd kilometer.
Wat betekent dit voor de Europese samenwerking?
Kan Europa de Patriot vervangen?
Niet volledig. De Samp/T is beschikbaar, maar onderschept op kleinere hoogte. Het verschil in interceptiehoogte is militair gezien doorslaggevend bij de bestrijding van ballistische raketten.
Hoe duur zijn Patriot-onderscheppingsraketten?
Een onderscheppingsraket kost ongeveer vier miljoen dollar. De wereldwijde vraag overtreft het aanbod, waardoor leveringen aan bondgenoten onderling worden afgewogen.
Hoe groot is de huidige dreiging?
Volgens de Oekraïense militaire inlichtingendienst beschikt Rusland over zo'n zevenhonderd kortafstandsraketten en ruim zesduizend drones voor inzet in de komende weken.