Ruim 8,5 miljoen Amerikanen brengen dinsdag bij de midterm-verkiezingen van 2026 voor het eerst hun stem uit. Onder hen zijn kiezers die sinds de presidentsverkiezingen van 2024 achttien zijn geworden, nieuwe staatsburgers en mensen die zich nu voor het eerst voldoende betrokken voelen om naar het stembureau te gaan, aldus de Volkskrant, die de verhalen van vier debuterende kiezers documenteerde.
Meer dan 50 miljoen Amerikanen hebben in de aanloop naar de verkiezingsdag al vroeg gestemd, nu veel stembureaus langer dan een week open zijn. Sociale media staan vol met foto's van de veelgebruikte 'I voted early'-stickers, en op sommige locaties krijgen zelfs kinderen onder de achttien een 'Future Voter'-sticker mee naar huis.
Hoe worden nieuwe kiezers gemobiliseerd?
De mobilisatie van jonge en nieuwe kiezers is dit verkiezingsseizoen zichtbaar in het hele land. In Chicago werden middelbare scholieren vorige week door een spelende fanfareband naar het stembureau begeleid. In de staat Ohio kunnen debuterende kiezers dit jaar een officieel certificaat aanvragen als bewijs van hun eerste stem. Onderwijsinstellingen organiseren verkiezingsfeesten en zogenaamde watch party's.
Wie bij het stembureau aangeeft voor het eerst te stemmen, krijgt vaak een applaus van aanwezigen. Onderzoek toont volgens de Volkskrant bovendien aan dat wie jong leert stemmen, dat gedrag op latere leeftijd voortzet; stemmen wordt een gewoonte.
Wat speelt er voor jonge kiezers?
De bezorgdheden van eerste keer stemmers lopen uiteen, maar een aantal thema's keert terug: de hoge levenskosten, de waargenomen corruptie in de politiek en de angst dat kunstmatige intelligentie werk zal vervangen. Daarnaast speelt de internationale reputatie van de Verenigde Staten een rol, met name bij kiezers met een migratieachtergrond of een internationale carrière.
Een Republikeinse debutant in Georgia
Hayden Seabolt (18) uit Dahlonega in de staat Georgia stemde vervroegd op de Republikeinse senaatskandidaat Mike Collins, ook al verwacht hij niet dat die wint. Zijn politieke socialisatie verliep via zijn grootvader en Fox News.
'De waarden die belangrijk zijn voor mij, zijn belangrijk voor mijn gemeenschap: het gezin, geloof, veiligheid, gesloten grenzen', aldus Seabolt.
Hij bekritiseert president Trump op onderdelen, zoals diens aandacht voor een nieuwe balzaal in het Witte Huis, maar ziet in hem nog altijd de betere optie. Seabolt studeert criminologie en ambieert later een rol in de lokale politiek.
Politiek bewustzijn in Texas
Toni Gallegos (36) uit San Antonio, moeder van vier kinderen en werkzaam in twee banen, stemt voor het eerst voor de Democratische Partij. Haar familie komt uit Mexico, en de immigratiepolitiek van het huidige Witte Huis bracht haar tot actie.
'Ik vind het jammer dat ik zo laat in het leven politiek bewust ben geworden', zegt Gallegos in de Volkskrant. 'Pas toen ik zag wat de immigratiepolitie deed, had ik door dat wel of niet stemmen wel degelijk gevolgen heeft.'
Ze steunt de Democratische kandidaat James Talarico en hoopt dat hij de prijzen kan verlagen. Volgens de laatste peilingen, zoals Het Nieuwsblad samenvat, wordt de Democratische Partij in het Huis van Afgevaardigden een ruime meerderheid voorspeld, met ongeveer 25 zetels winst. In de Senaat, waar de verhouding momenteel 53 Republikeinse tegenover 47 Democratische senatoren is, is volgens dezelfde peilingen een Democratische overwinning inmiddels waarschijnlijk.
Stemrecht na een stateloos leven
Mari Lee (36) uit Manhattan stemde eveneens voor het eerst. Ze werd als Koreaan zonder stemrecht geboren in Japan en leefde haar hele leven stateloos, tot ze eind vorig jaar het Amerikaanse staatsburgerschap verwierf na tien jaar in de Verenigde Staten, eerst op een artiestenvisum voor haar carrière als violiste.
'Omdat ik nooit stemrecht had, heb ik nooit een politieke identiteit ontwikkeld', zegt Lee. Haar eerste stem ging naar de Democraten, mede omdat ze de afschaffing van birthright citizenship, het automatische staatsburgerschap voor wie op Amerikaans grondgebied geboren wordt, wil voorkomen.
Haar eerste bezoek aan het stembureau, in een schoolgebouw op Manhattan, werd publiekelijk gevierd met een bel en applaus. 'Voor het eerst in mijn leven voel ik dat ik invloed kan uitoefenen op mijn omgeving', aldus Lee.
Van onafhankelijk naar Democraat
Ethan Hurry (19) uit Zionesville in de conservatieve staat Indiana noemde zich vier jaar geleden nog een onafhankelijke kiezer. De buitenlandpolitiek van president Trump, waaronder het conflict met Iran en de omgang met Oekraïne, bracht hem bij de Democratische Partij.
'Er stroomt nu vers bloed door de Democratische Partij', zegt Hurry, wijzend op politici als de New Yorkse burgemeester Zohran Mamdani en senaatskandidaat Abdul El-Sayed. Hij hoopt dat zijn staat op termijn 'paars of zelfs blauw' kan kleuren en heeft vrienden opgeroepen dinsdag te gaan stemmen, wat hij als burgerplicht ziet.
Wat betekent dit voor de verkiezingsuitslag?
De verhalen van de debuterende kiezers illustreren een bredere mobilisatie aan beide kanten van het politieke spectrum. Tegelijkertijd blijft de waarneming van het verkiezingsproces zelf een punt van zorg. Zo signaleert NRC dat veel Amerikanen rekening houden met intimidatie bij de stembus, discussies over het tellen van stemmen en mogelijk verzet tegen de installatie van volksvertegenwoordigers na dinsdag.
Ook stemgerechtigde Amerikanen in het buitenland volgen de verkiezingen met argwaan. Het Belang van Limburg sprak met Limburgse expats die al vroeg stemden en hopen dat de Democraten een meerderheid in het Congres halen, zodat president Trump niet meer ongehinderd zijn beleid kan uitvoeren.
De tellingsresultaten van dinsdag bepalen niet alleen de samenstelling van het Congres, maar mogelijk ook het verloop van de nasleep. De eerste keer stemmers van 2026 zullen de nasleep van deze midterms, en hun eigen electorale gewoontevorming, daarom van dichtbij meemaken.