100-jarige oud-balletdanseres over leven, liefde en verlies
Miesje Koot-Groosjohan (100) woont zelfstandig in een torenflat in Rotterdam-Hillegersberg. Ze blikt terug op een leven dat haar van de Rotterdamse balletschool naar Parijs en vervolgens naar vier continenten bracht. Haar carrière eindigde abrupt door een liefdesrelatie, een keuze waar ze nooit spijt van heeft gehad.
Een leven in dans
Op vijfjarige leeftijd begon Koot-Groosjohan met gymlessen, waar haar lenigheid opviel. Een gymjuf adviseerde balletles, en zo kwam ze terecht bij de balletschool van Netty van der Valk in Rotterdam. 'Vanaf dag 1 genoot ik', vertelt ze. 'Het was het pure lijfelijke genieten.'
De Tweede Wereldoorlog onderbrak haar dansopleiding. De dansschool werd verwoest bij het bombardement op Rotterdam, en de nieuwe locatie lag op vier kilometer loopafstand. 'De lijkenlucht bleef eindeloos hangen', herinnert ze zich. Toen haar danslerares een relatie kreeg met een pro-Duitse journalist, mocht Koot-Groosjohan van haar ouders niet meer naar de lessen.
Parijs als keerpunt
Na de oorlog danste ze in heel Nederland, onder meer in producties als Carmen en Het Zwanenmeer. Op 2,5-jarige leeftijd vertrok ze naar Parijs om te dansen bij de balletgroep van Jean Weidt. Haar vader was aanvankelijk tegen, maar haar moeder overtuigde hem: 'Dansen is haar levensgeluk, we kunnen haar niet tegenhouden.'
In Parijs woonde ze gratis in een appartement aan de Boulevard Edgar-Quinet, zonder water of verwarming. 'Het waren keiharde jaren, we werden gedrild', zegt ze. 'Elke dag trainen in de studio van Jean Weidt en veel voorstellingen dansen.'
Het einde van een carrière
Een bezoek van een jongeman uit Delft maakte een einde aan haar dansloopbaan. 'Een balletdanseres die verliefd raakt, is verloren', stelt ze nuchter. Ze koos voor een gezin, een beslissing die in die tijd onvermijdelijk was in de balletwereld. 'Abortussen kwamen vaak voor, danseressen deden het vaak zelf, want legale, veilige abortuszorg was er nog niet.'
Ze trouwde met Wim, een werktuigbouwkundig ingenieur die voor Unilever naar het buitenland werd uitgezonden. Het echtpaar woonde in België, Finland, Pakistan, Zuid-Afrika en Australië. In Pakistan gaf ze dans- en gymles aan andere expats. 'De andere vrouwen verveelden zich dood', herinnert ze zich. 'Jij bent gelukkig, want jij hebt wat te doen, zeiden ze tegen mij.'
Waarnemingen van apartheid
In Zuid-Afrika was de apartheid volgens Koot-Groosjohan 'weerzinwekkend om aan te zien'. Haar man kreeg een bekeuring omdat hij hun huishoudelijke hulp een lift had gegeven. 'Het was verboden naast een zwarte in de auto te zitten, zei de politieagent.' Het echtpaar besloot niet bij te tekenen voor een volgende uitzending.
Terugkeer en verlies
Na de definitieve terugkeer naar Nederland overleed haar man op 61-jarige leeftijd. Koot-Groosjohan was toen 58. 'Drie jaar lang was ik total loss', zegt ze. Daarna meldde ze zich bij de dansacademie in Rotterdam, waar ze tot haar 80ste trainde.
Over haar gezondheid zegt ze: 'Ik rookte lang meer dan een pakje per dag. Ik was 80 toen ik 's nachts wakker werd van gepiep. Dat bleek ik zelf te zijn, en ben meteen gestopt.'
Ouderdom en zelfstandigheid
Op 100-jarige leeftijd woont ze nog zelfstandig en doet ze dagelijks rek- en strekoefeningen. 'Ik houd graag de controle en wil zo veel mogelijk zelf blijven doen', zegt ze. 'Ik heb geen redenen om ontevreden te zijn. Niets van mijn leven had ik willen missen, het verdriet hoorde erbij.'
Veelgestelde vragen
Hoe oud was Miesje Koot-Groosjohan toen ze begon met ballet?
Ze begon op vijfjarige leeftijd met gymlessen, waarna een gymjuf haar balletles adviseerde.
Waarom stopte ze met haar danscarrière?
Ze koos voor een relatie en een gezin. In die tijd betekende zwangerschap het einde van een danscarrière.
In welke landen woonde ze?
Naast Nederland woonde ze in België, Finland, Pakistan, Zuid-Afrika en Australië.
Hoe bleef ze verbonden met de danswereld?
Waar ze ook woonde, gaf ze dansles. Na haar terugkeer in Nederland trainde ze tot haar 80ste aan de dansacademie in Rotterdam.