Journalistieke praktijk in Assen in de jaren zestig: verslaglegging onder hoogspanning
De ontwikkeling van de lokale journalistiek in de jaren zestig wordt geïllustreerd door de ervaringen van Sjoerd Punter, die als leerling-verslaggever bij de Asser Courant verslag deed van de TT-rellen. Zijn relaas, gepresenteerd in het radioprogramma Drenthe Toen, biedt inzicht in de werkomstandigheden van journalisten in een periode van maatschappelijke onrust en institutionele aanpassingen.
De entree in de journalistiek: een informele procedure
Sjoerd Punter, die aanvankelijk sociologie studeerde, koos ervoor om de journalistiek in te gaan als praktische toepassing van zijn studie. In de late jaren zestig, een tijd van maatschappelijke vernieuwing, besloot hij dat de journalistiek de sociologie van de straat vertegenwoordigde. Zijn sollicitatie bij de Drentse en Asser Courant verliep opmerkelijk informeel: het gesprek duurde hooguit vijf minuten, waarna hij werd aangenomen als leerling-verslaggever. Een formele journalistieke opleiding was niet vereist, aangezien deze nauwelijks bestonden en de bestaande academische opleiding vooral gericht was op toekomstige hoofdredacteuren.
De redactie-omgeving: een stille start
Punter beschrijft zijn eerste werkdag op de redactie aan de Torenlaan in Assen als een opmerkelijke ervaring. De stilte was adembenemend; vier mannen zaten zwijgend achter hun bureaus, met een blik die deed denken aan sportvissers zonder beet. Zijn late aankomst van bijna een uur werd niet eens opgemerkt. Deze observatie wekte de indruk dat de journalistiek in Assen een intensieve bezigheid was, hoewel de activiteit op dat moment beperkt leek.
De dagelijkse routine: politie en lokale evenementen
De eerste opdracht voor de jonge journalist was duidelijk: het ochtendbezoek aan het politiebureau om nieuws op te halen. Deze praktijk was gebruikelijk in die tijd. Het jaarlijkse hoogtepunt in Assen was de Drentse Rijwielvierdaagse, een evenement dat vooral een gezellig karakter had. Daarnaast was er de TT, die echter in de loop der jaren een transformatie onderging.
De TT-nachten: van volksfeest naar onrust
Vanaf ongeveer 1967 werden de TT-nachten steeds onrustiger. Wat ooit een gemoedelijk volksfeest was, groeide uit tot een evenement met tienduizenden bezoekers die de stad binnenstroomden. De infrastructuur was nog niet aangepast; al het verkeer trok dwars door het centrum. De politie was niet voorbereid op zulke grote mensenmassa's, en de inzet van de Mobiele Eenheid bestond nog niet. Punter, die eerder rellen in Amsterdam had meegemaakt, beschrijft de situatie in Assen als 'heel heavy'.
Geweld tegen journalisten en demonstranten
Punter werd tijdens zijn werk geconfronteerd met geweld, zowel tegen zichzelf als tegen demonstranten. Bij een incident werd hij door een politiepeloton in een hoek gedreven, en ondanks zijn roep dat hij van de pers was, kreeg hij een klap in zijn rug. Een officiële perskaart bestond nog niet, waardoor journalisten letterlijk tussen de klappen door werkten. Hij herinnert zich ook een incident waarbij een agent minutenlang werd mishandeld. Deze gebeurtenissen waren ongekend voor Assen, zoals Punter benadrukt: 'Mijn vader was ook politieman, dus ik zag ze als normale mensen die hun werk deden, met goede bedoelingen meestal. Maar dit kenden we in Assen natuurlijk helemaal niet. Het was bizar.'
De rol van externe relschoppers
Punter merkte op dat de relschoppers voornamelijk van buiten Assen kwamen, uit andere delen van het land. De treinen met relschoppers arriveerden 's avonds rond elf uur. Hij deed ook verslag van de rechtszittingen van de politierechter, waar de aangehouden personen terechtstonden. Dit bevestigde zijn observatie dat de onrust niet lokaal was geïnitieerd.
Verslaglegging en redactionele ondersteuning
Na de rellen keerde Punter terug naar de redactie, waar de rest van het team zich bezighield met het beluisteren van de politieradio en het nuttigen van versnaperingen. De fotograaf Bert Jippes, door Punter beschreven als de beste die hij ooit heeft meegemaakt, was echter wel op straat aanwezig. Punter kreeg een volledige pagina tot zijn beschikking voor zijn verslag, een taak die hij vervolgens jaarlijks mocht uitvoeren.
Muziek en andere onderwerpen
Naast de verslaglegging van rellen en politiewerk, was er ook aandacht voor culturele onderwerpen. In 1964 maakte Punter kennis met de band Cuby + Blizzards, een ontmoeting die diepe indruk maakte. In een volgend interview zal hij meer vertellen over zijn ervaringen met de Drentse muziekscene en andere onderwerpen, zoals de Molukse acties.
Context en relevantie voor het publieke debat
De ervaringen van Punter illustreren de uitdagingen van de lokale journalistiek in een periode van maatschappelijke transitie. De gebeurtenissen in Assen weerspiegelen bredere maatschappelijke spanningen in Nederland in de late jaren zestig. De aanpassing van politie en justitie aan nieuwe vormen van openbare orde, evenals de rol van de pers in dergelijke omstandigheden, zijn onderwerpen die relevant blijven voor de analyse van publieke instituties.
Radio-uitzending
Sjoerd Punter is op zondag 6 september en de komende weken te gast in het Radio Drenthe-programma Drenthe Toen. Het programma is vanaf 6 september iedere zondagmiddag tussen 12.00 en 14.00 uur te beluisteren op de radio en online.