EU bereikt akkoord over 90 miljard euro lening voor Oekraïne
De Europese Unie heeft na intensieve onderhandelingen in Brussel overeenstemming bereikt over de financiering van een 90 miljard euro lening voor Oekraïne. Het akkoord vormt onderdeel van een breder steunpakket van 135 miljard euro dat Kyiv nodig heeft voor de komende twee jaar om het overheidsbudget sluitend te krijgen.
Wijziging van oorspronkelijke plannen
Het definitieve akkoord wijkt af van de oorspronkelijke plannen om bevroren Russische tegoeden direct aan te spreken voor de financiering. In plaats daarvan zullen EU-lidstaten gezamenlijk leningen aangaan, waarbij Oekraïne geen rente hoeft te betalen en pas hoeft terug te betalen wanneer het land herstelbetalingen van Rusland heeft ontvangen.
Demissionair premier Schoof erkende dat Nederland een andere voorkeursoptie had, maar toonde zich tevreden met de uitkomst. "Voor Oekraïne maakt het niet zoveel uit waar het geld vandaan komt, als het maar ergens vandaan komt", aldus Schoof na afloop van de nachtelijke onderhandelingen.
Belgische bezwaren als katalysator
De wijziging van koers kwam voort uit substantiële bezwaren van België tegen het gebruik van bevroren Russische activa. België, waar een groot deel van de Russische tegoeden is ondergebracht, vreesde juridische claims en financiële represailles vanuit Moskou. Premier De Wever benadrukte het belang van juridische zekerheid: "Er waren te veel losse eindjes. En als je daaraan begint te trekken, ontrafelt het helemaal."
Volgens Schoof bleken uiteindelijk meerdere lidstaten bezwaren te hebben tegen de financiële risico's van het oorspronkelijke plan, wat leidde tot de zoektocht naar alternatieve oplossingen.
Compromis met Centraal-Europese landen
Om Europese eenheid te waarborgen, werd een compromis gesloten waarbij Hongarije, Slowakije en Tsjechië zijn vrijgesteld van financiële bijdragen aan de gezamenlijke lening. Deze landen hadden principiële bezwaren tegen gezamenlijke EU-leningen, maar zagen af van een veto in ruil voor deze concessie.
De Duitse bondskanselier Merz beschouwde de uitkomst als "een groot succes" en stelde dat "alleen de volgorde wordt omgedraaid", waarbij Russische tegoeden mogelijk later alsnog kunnen worden ingezet.
Geopolitieke implicaties
Oekraïense president Zelensky toonde zich dankbaar voor de Europese steun en benadrukte op sociale media dat de steun "de weerbaarheid van Oekraïne echt versterkt". Hij prees de Europese eensgezindheid in het verdedigen van "de toekomst van ons continent".
Vanuit Russische hoek reageerde Kirill Dmitriev, een gezant namens het Kremlin, door te stellen dat de oorspronkelijke plannen van Commissievoorzitter Von der Leyen waren "mislukt".
Premier De Wever benadrukte het strategische belang van Europese eenheid: "Dat Europa verenigd is gebleven, betekent dat Europa relevant blijft op het wereldtoneel." Het akkoord voorkomt volgens hem "chaos en verdeeldheid" binnen de Europese Unie.