Zaak Inez Weski: rechtbank Rotterdam beslist over doorgeefrol

De rechtbank in Rotterdam doet donderdag uitspraak in de strafzaak tegen advocate Inez Weski (71). Het Openbaar Ministerie verwijt de voormalig raadsvrouw van Ridouan T. dat zij heeft gefungeerd als communicatiekanaal tussen de in de Extra Beveiligde Inrichting gedetineerde en de buitenwereld. De zaak raakt aan fundamentele vragen over de grenzen van de advocatuur en de handhaafbaarheid van gevangenisregimes bij georganiseerde criminaliteit.

Feitenrelaas: cryptotelefoon en usb-sticks

Volgens het OM ontving Weski in 2019 een cryptotelefoon van Nora T., een zus van haar cliënt. Via dit apparaat communiceerde de raadsvrouw uitsluitend met Faissal T., de oudste zoon van Ridouan T., die fungeerde als schakel naar de criminele organisatie. Het cryptotoestel werd met name gebruikt rondom de bezoeken van Weski aan de EBI in Vught. Het OM stelt dat zij vragen ontving die zij aan Ridouan T. voorlegde, waarna zij diens antwoorden terugstuurde naar Faissal T. Ook zou zij vertrouwelijke informatie hebben doorgegeven aan Nora T. Tijdens minstens één telefoongesprek met Ridouan T. luisterde zijn zus via de speaker mee.

Naar aanleiding van de ontsleuteling van Encrochat-berichten door de politie zou Weski haar medewerking hebben verminderd. Faissal T. schreef in een bericht aan zijn tante:

De advo is gewoon gek. Als je haar mailt, houdt ze zich van de domme.

Vervolgens werd een alternatieve methode toegepast: Faissal T. voorzag twee usb-sticks van vragen en informatie, die Weski met haar cliënt diende te bespreken. Dit leidde er volgens het OM toe dat Faissal T. vanaf november 2020 tweemaal een bericht van Ridouan T. naar een Italiaanse topcrimineel stuurde, betreffende een transport van 1.334 kilo cocaïne.

Opvolging door neef Youssef T.

Toen neef Youssef T. in maart 2021 als advocaat tot de EBI werd toegelaten, nam hij de doorgeefrol over, aldus justitie. Heimelijke observaties in de gevangenis toonden aan dat hij briefjes overschreef die zijn oom tegen de glazen wand hield. Bij zijn arrestatie in 2021 verklaarde Youssef T. voor de onderzoeksrechter dat hij niet uit vrije wil had gehandeld. Zijn raadsman André Seebregts sprak van een spagaat tussen zijn morele kompas als advocaat en de veiligheid voor zichzelf en zijn gezin. Youssef T. werd in januari 2023 veroordeeld tot 5,5 jaar celstraf.

De juridische kern: vrijwilligheid versus externe druk

Het strafproces tegen Weski concentreert zich op de vraag of sprake was van vrijwillige medewerking dan wel van externe pressie. Het OM stelt dat van een ervaren advocaat verwacht had mogen en moeten worden dat zij weerstand zou bieden aan druk of dreiging, voor zover daarvan al sprake was. De officieren van justitie erkenden evenwel dat mogelijk ontoelaatbare druk en dreiging is uitgeoefend, maar benadrukten dat Weski door haar stilzwijgen geen opheldering verschaft.

Weski zelf ontkent en beroept zich op haar geheimhoudingsplicht als voormalig raadsvrouw. Experts achten deze interpretatie van de plicht echter te streng. Haar raadsman Geert-Jan Knoops bracht de mogelijkheid van psychische overmacht naar voren: indien de rechtbank het doorgeefluik bevestigt, resten twee scenario's, waarbij er geen bewijs zou zijn voor vrijwillige deelname terwijl er wel berichten zijn die duiden op buitensporige externe druk.

Verklaringen bij aanhouding

Tijdens het requisitoir maakte het OM bekend dat Weski direct na haar arrestatie in april 2023 verklaringen heeft afgelegd, waaronder: Jullie weten dat ik dit niet gewild hebben, Jullie moeten de berichten hebben gezien, en Had ik het allemaal maar niet gedaan. Deze uitlatingen zijn vastgelegd in processen-verbaal, ondertekend onder ambtseed door vijf getuigen. Weski betwistte in de rechtszaal dat zij deze uitspraken heeft gedaan en stelde dat zij op dat moment verkeerde in een stressvolle en medisch zorgwekkende toestand.

Detentiegeschiktheid en strafmaat

Indien de rechtbank tot een veroordeling komt, rijst de vraag of handhaving van detentie proportioneel is. Weski's verdediging stelt dat haar hartfalen en diabetes onherstelbaar zijn verergerd door de voorarrestperiode in een zogenoemde illegale bunker. Zij kampt met ernstige oogklachten, haaruitval en slaapstoornissen door herbelevingen. Raadsvrouw Carry Knoops concludeerde tot detentieongeschiktheid en pleitte voor vrijspraak dan wel aanzienlijke strafvermindering.

De uitspraak van de rechtbank Rotterdam wordt donderdagmiddag verwacht.