EU-samenwerking cruciaal voor aanpak explosievenproblematiek
Het Offensief Tegen Explosies, een samenwerkingsverband van politie en gemeenten, pleit voor verscherping van de Europese regelgeving betreffende illegale explosieven. De organisatie wijst op de noodzaak van grensoverschrijdende maatregelen om de toename van explosieaanslagen effectief te bestrijden.
Stijgende trend in explosieaanslagen
Uit de meest recente cijfers blijkt dat Nederland in 2024 vorig jaar 1.543 aanslagen met explosieven registreerde. Ondanks het in april gelanceerde overheidsactieplan blijft het aantal incidenten op vergelijkbaar niveau. Het recente incident bij een tuincentrum in Den Haag illustreert de persistentie van deze problematiek.
Gegevens van het Openbaar Ministerie tonen een lichte stijging in de hoeveelheid inbeslaggenomen explosieven. De recente vondst van duizenden kilogrammes illegaal vuurwerk op de A15 en in Enschede wordt door de politie beschouwd als representatief voor de omvang van het probleem.
Europese productie en illegale distributie
Burgemeester Carola Schouten van Rotterdam, tevens voorzitter van Offensief Tegen Explosies, benadrukt de internationale dimensie van de problematiek. "De explosieven die in Nederland worden gebruikt, worden vaak legaal geproduceerd in andere EU-lidstaten voor professionele toepassingen, maar belanden via illegale kanalen in criminele circuits," aldus Schouten.
De voorgestelde maatregelen omvatten een totaalverbod op de productie van bepaalde explosieve middelen en de implementatie van een track-and-tracesysteem voor de monitoring van vuurwerkdistributie.
Capaciteitsbeperkingen en budgettaire overwegingen
Intensivering van grenscontroles op nationaal niveau wordt bemoeilijkt door bestaande capaciteitsproblemen binnen de politieorganisatie. De mogelijke bezuinigingen bij de politie, zoals gesuggereerd door de formerende partijen, kunnen volgens Schouten resulteren in verminderde opsporingscapaciteit.
Criminele organisaties en rekrutering
Ko Minderhoud, vuurwerkcoördinator bij de politie, signaleert een verschuiving van de explosievenhandel naar georganiseerde criminele netwerken. Deze groepen, actief in meerdere illegale sectoren, rekruteren steeds vaker jonge uitvoerders via sociale mediaplatformen, wat de opsporingsinspanningen compliceert.
Internationale samenwerking en EU-initiatieven
De Nederlandse aanpak vindt weerklank in andere EU-lidstaten, met name Frankrijk en Zweden, die vergelijkbare uitdagingen ondervinden. De samenwerking met Oost-Europese landen en Europol wordt geïntensiveerd om grensoverschrijdende oplossingen te ontwikkelen.
De Europese Commissie publiceerde in september een kritisch rapport waarin de inconsistentie van de huidige vuurwerkwetgeving wordt geconstateerd. D66 heeft in het Europees Parlement reeds gepleit voor herziening van de internationale regelgeving.