Turkije kampt met demografische uitdaging: vruchtbaarheid daalt tot onder Europees niveau
Turkije staat voor een aanzienlijke demografische uitdaging. Het vruchtbaarheidscijfer is gedaald tot 1,48 kinderen per vrouw, lager dan in diverse West-Europese landen. Voor bevolkingshandhaving is een ratio van 2,1 kinderen per vrouw vereist.
President Recep Tayyip Erdogan heeft het Decennium van Gezin en Bevolking (2026-2035) afgekondigd en zal nieuwe beleidsmaatregelen presenteren om de geboortecijfers te stimuleren. Demografische projecties tonen aan dat de Turkse bevolking zou kunnen krimpen van 86 miljoen naar 54 miljoen inwoners eind deze eeuw.
Economische factoren als hoofdoorzaak
Onderzoek wijst op economische belemmeringen als primaire factor achter de dalende vruchtbaarheid. Socioloog Çevik stelt dat de crisis vooral een woningcrisis betreft: "Voor velen is het economisch te kostbaar om te trouwen en een gezin te stichten."
De huidige beleidsmaatregelen omvatten huwelijksleningen van 150.000 lira (2.900 euro), maar slechts 1 procent van de 80.000 aanvragen in 2025 werd goedgekeurd. Experts beoordelen deze steun als ontoereikend voor structurele verandering.
Arbeidsparticipatie en gezinsvorming
Internationale data tonen aan dat hogere vrouwelijke arbeidsparticipatie niet noodzakelijk ten koste gaat van vruchtbaarheid. Landen als Frankrijk en Zweden combineren beide succesvol, terwijl in Turkije beide indicatoren relatief laag blijven.
De gemiddelde huwelijksleeftijd is gestegen naar 26 jaar, terwijl vrouwen gemiddeld op 29,3-jarige leeftijd moeder worden. Deze trend volgt internationale patronen van uitgestelde gezinsvorming.
Infrastructurele uitdagingen
Het gebrek aan adequate kinderopvangfaciliteiten wordt door onderzoekers aangemerkt als structureel probleem. De huidige kinderbijslag wordt als onvoldoende beschouwd om gezinsuitbreiding financieel haalbaar te maken.
Beleidsmaatregelen voor werk-privé balans bestaan, maar de effectiviteit blijft beperkt door culturele verwachtingen aangaande genderverdeling binnen het huishouden.
Maatschappelijke perspectieven
Veldonderzoek toont diverse motieven voor uitgestelde of afgewezen gezinsvorming. Jonge professionals noemen economische onzekerheid, partnerschap-uitdagingen en persoonlijke ontwikkelingswensen als beslissingsfactoren.
Demografische specialisten pleiten voor evidence-based beleid dat zowel economische als sociale factoren adresseert, in plaats van uitsluitend op culturele argumenten te focussen.
De uitdaging vereist geïntegreerde beleidsaanpak die woningmarkt, arbeidsmarkt en sociale voorzieningen combineert om duurzame demografische stabilisatie te realiseren.