Tekort duurzame energie dreigt Nederland 2,6 miljard te kosten
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft eerder geconstateerd dat de ontwikkeling van duurzame energie in Nederland stagneert. Een nieuw onderzoek van Ecorys, uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), toont aan dat het niet behalen van Europese klimaatdoelstellingen aanzienlijke financiële consequenties kan hebben.
Financiële implicaties van tekortschietende doelstellingen
Nederland betaalde in 2020 reeds 200 miljoen euro aan Denemarken wegens het niet behalen van klimaatdoelen. Dit mechanisme binnen de Europese Unie stelt lidstaten in staat om overschotten van andere landen tegen betaling mee te laten tellen bij hun eigen groene stroomproductie.
Volgens het Ecorys-onderzoek kunnen de kosten voor 2030 en daaropvolgende jaren oplopen tot 2,6 miljard euro. Het PBL voorspelt dat de Nederlandse energieproductie in 2030 voor 32 procent duurzaam zal zijn, terwijl de Europese afspraken een percentage van 39 procent vereisen.
Toenemende schaarste op Europese markt
De beschikbaarheid van overschotten bij andere lidstaten zal naar verwachting in 2030 aanzienlijk afnemen vergeleken met 2020. Deze schaarste zal naar verwachting leiden tot een substantiële kostenstijging voor landen die afhankelijk zijn van deze compensatiemechanismen.
NVDE-voorzitter Olof van der Gaag benadrukt de inefficiëntie van deze uitgaven: "Het is ontzettend zonde van het geld, want je krijgt er niets voor terug als Nederland." Hij pleit voor verhoogde investeringen in duurzame energieproductie gedurende de komende vier jaar om te voorkomen dat Nederland pas in 2034 aan de Europese verplichtingen voldoet.
Noordzee windenergie als prioriteit
De uitbreiding van windparken op de Noordzee wordt geïdentificeerd als het gebied met het grootste potentieel voor vooruitgang. De ontwikkeling stagneert echter door toegenomen kosten en onzekerheid over toekomstige elektriciteitsafname.
De overheid heeft dit jaar voor het eerst sinds lange tijd weer subsidies beschikbaar gesteld voor Noordzee windparken, hoewel het budget beperkt blijft. Van der Gaag roept het nieuwe kabinet op tot uitbreiding van subsidies voor woningverduurzaming, duurzame energieproductie, offshore wind en industriële verduurzaming.
Energiebesparing blijft achter
Naast productiedoelstellingen heeft Nederland ook verplichtingen aangaande energiebesparing. Europa vereist een reductie van 26,4 procent in energieverbruik, maar Nederland dreigt te blijven steken op 21,5 procent.
Van der Gaag benadrukt de noodzaak van versnelde woningisolatie en stimulering van elektrische voertuigen vanwege hun superieure energie-efficiëntie ten opzichte van conventionele brandstofvoertuigen.
Politieke verwachtingen
Ondanks dat het vorige kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB klimaatbeleid niet als prioriteit behandelde, toont de NVDE zich optimistisch over de ambities van het huidige minderheidskabinet van D66, CDA en VVD. Van der Gaag verwacht gemotiveerde inzet van ministers Jetten, Bontenbal en Yesilgöz voor de energietransitie, gedreven door verschillende motieven variërend van klimaatdoelstellingen tot economische onafhankelijkheid.
Eind deze maand wordt meer duidelijkheid verwacht over de plannen van het minderheidskabinet, inclusief de beschikbare budgetten voor klimaatbeleid.