Nieuw herdenkingsmonument voor Friese militairen in Leeuwarden onthuld
Bij de jaarlijkse herdenking van Friese militairen die zijn omgekomen tijdens buitenlandse missies, is woensdagavond in Leeuwarden een nieuw monument onthuld. Het monument vormt een centrale en permanente herdenkingsplek voor alle Friese militairen die na 1945 zijn omgekomen bij de inzet van de Nederlandse Krijgsmacht in het buitenland.
Aanvulling op bestaand Indië-monument
De nieuwe gedenksteen is geplaatst naast de bestaande 'Deadenwacht', een monument dat sinds 1933 op deze locatie staat. De Deadenwacht was tot nu toe het centrale punt voor de jaarlijkse herdenking, die sinds 1991 plaatsvindt. Dit monument had echter uitsluitend betrekking op militairen die in de periode 1945-1962 zijn omgekomen in het voormalige Nederlands-Indië en Nieuw-Guinea.
Het nieuwe monument is kleiner van omvang en vult het bestaande gedenkteken aan. Volgens voorzitter Roel Sluiter van Stichting Indië-Monument Fryslân is er langdurig nagedacht over de vormgeving en plaatsing van de steen.
Persoonlijke betekenis voor nabestaanden
Op de gedenksteen staan de namen van omgekomen Friese militairen die bij buitenlandse missies zijn gesneuveld. Een van hen is Martijn Rendert Rosier, die in 2007 omkwam tijdens een missie in Afghanistan.
Zijn moeder, Marijn de Jong, was aanwezig bij de onthulling. Voor haar heeft de plaatsing van de steen een grote betekenis. Ze benadrukt dat het monument een plek van erkenning is. Omdat haar zoon in Leeuwarden is geboren en zijn urn in Engeland staat, biedt de nieuwe gedenkplek haar een fysieke locatie om haar zoon te herdenken.
“Het is zo mooi dat ik hier langs kan fietsen en even bij hem kan zijn. Dat is belangrijk.”
De onthullingsdatum viel samen met de sterfdag van Rosier. De Jong gaf aan dat zij met enige spanning naar dit moment had uitgekeken. Na afloop van de plechtigheid ontving zij de Friese vlag die tijdens de ceremonie was geplaatst.
Toegenomen belangstelling bij herdenking
De jaarlijkse herdenking kende dit jaar een opvallend grote opkomst. Enkele honderden belangstellenden waren aanwezig bij de onthulling. Volgens Sluiter is de toegenomen belangstelling deels te verklaren door de bredere opzet van de herdenking, waarbij ook nabestaanden van andere slachtoffers, veteranenorganisaties en vertegenwoordigers van verschillende krijgsmachtonderdelen aanwezig waren.
Tegelijkertijd verwijst Sluiter naar de actuele internationale situatie als factor voor de grotere aandacht voor militaire herdenkingen. Hij constateert dat de wereldwijde onrust en de toename van gewapende conflicten het risico op nieuwe slachtoffers vergroot.
Vandalismebestendige vormgeving
De stichting heeft bij de vormgeving van het nieuwe monument rekening gehouden met de ervaringen uit het verleden, toen het oorspronkelijke monument doelwit was van vandalisme. Het nieuwe gedenkteken is volgens Sluiter vandalismebestendig uitgevoerd, al blijft volledige bescherming niet mogelijk.
De jaarlijkse herdenking zal in aangepaste vorm worden voortgezet. Sluiter geeft aan dat de opzet breder wordt, maar dat de ingetogen en rustige karakter van de plechtigheid gehandhaafd blijft.