Risicoanalyse van het stuntvak: lessen uit het ongeval op de Zwarte Cross

Het ongeval met stuntman Jim van Nes tijdens de Zwarte Cross van donderdag 16 juli 2026 onderstreept de inherente risico's van het stuntvak. Van Nes raakte gewond na een katapultsprong waarbij hij verkeerd op de landingsmat terechtkwam. Hij verloor kort het bewustzijn doordat zijn knie bij de landing zijn hoofd raakte, en liep een hersenschudding op. Stuntprofessionals benadrukken dat de kern van hun werk is om risico's te minimaliseren, niet om ze op te zoeken.

Hoe worden risico's bij stunts beheerst?

Volgens Edward van Tongeren, eigenaar van stuntbedrijf Movie Stunts, is er een fundamenteel onderscheid tussen film- en showstunts. Bij filmstunts staat de illusie centraal. 'Het moet gevaarlijk lijken, maar het niet zijn. Films kunnen gebruikmaken van CGI, montage of camerahoeken om een stunt gevaarlijker te doen voorkomen,' aldus Van Tongeren. Bij liveoptredens is dat anders: 'Een show is live. Je kunt niets verbergen of editen. Het publiek verwacht spanning en onzekerheid, vergelijkbaar met een circus of trapeze.'

Waarom is een goede valtechniek essentieel?

Acrobatiekdocent Noël Spauwen van Vasim Circus Space in Nijmegen benadrukt het belang van valtechniek. 'Als je valt, maak dan geen bommetje. Rol goed af en ga niet met je hoofd vooruit. Probeer altijd op je billen of rug te landen.' Volgens Spauwen wil geen enkele stuntman op zijn hoofd landen. 'Als dat dreigt, moet je in de lucht een zweefrol maken om op je rug te landen. Land je op je voeten, dan is het cruciaal om de klap goed op te vangen.'

Hoe gaan stuntprofessionals om met verzekeringen?

Een belangrijk aspect van het vak is de financiële dekking. Van Tongeren legt uit dat een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor stuntprofessionals vrijwel onmogelijk is. 'Als zzp'er kun je normaal een AOV afsluiten, maar als je een verzekeraar belt en zegt dat je bijna elk weekend in brand staat, werkt dat niet.' Stuntbedrijven hebben wel een aansprakelijkheidsverzekering, maar individuele professionals moeten zelf sparen voor inkomensverlies bij letsel.

Wat is de impact van het ongeval op de sector?

Freerunner Darya Bartelts uit Nijmegen analyseerde de beelden van Van Nes' stunt. 'Hij koos de veiligste en meest comfortabele manier om te landen. Maar met de snelheid van grote hoogte voel je die impact sowieso.' Het incident benadrukt dat, ondanks voorbereiding, ongelukken nooit volledig uit te sluiten zijn. De sector blijft zoeken naar manieren om risico's te verkleinen, zowel technisch als organisatorisch.

FAQ

Wat is het verschil tussen film- en showstunts?

Bij filmstunts draait het om illusie via CGI, montage en camerahoeken. Showstunts zijn live, zonder mogelijkheid tot verbergen of editen, wat een hoger risico met zich meebrengt.

Waarom kunnen stuntprofessionals geen arbeidsongeschiktheidsverzekering krijgen?

Verzekeraars beschouwen het risico op letsel als te hoog. Stuntprofessionals moeten daarom zelf sparen voor inkomensverlies bij ongevallen.

Welke valtechniek is het veiligst voor stuntmannen?

Landen op de billen of rug, met een goede afrol, is het veiligst. Hoofdlandingen moeten worden vermeden door een zweefrol in de lucht.