Pensioentransitie creëert structurele risico's bij baanwisseling

De overgang naar het nieuwe pensioenstelsel brengt onvoorziene gevolgen met zich mee voor werknemers die pensioen opbouwen via verzekeraars. Uit analyses van pensioendeskundigen blijkt dat baanwisselaars geconfronteerd kunnen worden met aanzienlijke lacunes in hun pensioenopbouw, variërend van duizenden tot tienduizenden euro's.

Structurele wijzigingen in premiesystematiek

Ongeveer 1,6 miljoen Nederlandse werknemers bouwen pensioen op via pensioenverzekeringen, verdeeld over naar schatting 57.000 contracten tussen bedrijven en verzekeraars volgens De Nederlandsche Bank. Deze verzekeringen moeten uiterlijk 1 januari 2028 voldoen aan de nieuwe pensioenwetgeving.

De huidige systematiek waarbij premieafdrachten gradueel stijgen met de leeftijd, van circa 8 procent bij arbeidsmarktintrede tot 35 procent rond het 60ste levensjaar, wordt vervangen door een uniforme premie voor alle leeftijdsgroepen. Pensioendeskundigen verwachten een gemiddelde premieafdracht van ongeveer 16 procent.

Financiële impact voor oudere werknemers

Frank Verschuren van adviesbureau AethiQs wijst op de substantiële financiële gevolgen: "Werknemers in de tweede helft van hun loopbaan die van werkgever wisselen, kunnen geconfronteerd worden met duizenden tot tienduizenden euro's minder pensioenkapitaal. De bewustwording hieromtrent is ontoereikend."

Hoogleraar economie Marike Knoef van pensioendenktank Netspar bevestigt de problematiek: "Ondanks de voordelen van het nieuwe stelsel kunnen grootschalige hervormingen onbedoelde negatieve effecten hebben in specifieke situaties."

Overgangsregelingen en beperkingen

Bedrijven kunnen kiezen voor eerbiedigende werking, waarbij bestaand personeel in de oude regeling blijft. Deze optie wordt door de meeste organisaties gehanteerd om nadelige gevolgen voor oudere medewerkers te voorkomen.

Deze maatregel biedt echter geen volledige bescherming. Werknemers die van werkgever wisselen, vallen automatisch onder de nieuwe regeling bij hun nieuwe werkgever, ongeacht hun leeftijd of eerdere opbouwsystematiek.

Aanbevelingen voor arbeidsmarktmobiliteit

Verschuren adviseert werknemers boven de 40 jaar om bij baanwisselingen financiële compensatie te bedingen: "Hoe dichter bij de pensioendatum, hoe groter de financiële impact. Dit vereist zorgvuldige afweging bij carrièrebeslissingen."

Knoef pleit voor verhoogde bewustwording: "De kennislacune omtrent pensioenopbouw is zorgwekkend, gezien de substantiële bedragen die op het spel staan voor de oude dag."

Toezicht en communicatie

De Autoriteit Financiële Markten heeft verzekeraars en werkgevers opgeroepen tot transparantie over de gevolgen van baanwisselingen. Het Verbond van Verzekeraars meldt dat leden reeds informeren via websites, jaarlijkse pensioenoverzichten en uitdienstbrieven.

De pensioentransitie illustreert de complexiteit van structurele hervormingen in sociale zekerheidsystemen en de noodzaak van adequate voorlichting aan belanghebbenden.