Black Friday evolueert naar Black November: uitbreiding koopjesperiode als strategische respons
De traditionele Black Friday-koopjesdag transformeert geleidelijk naar een uitgebreide novemberperiode van kortingsacties. Deze ontwikkeling illustreert de dynamiek tussen retailstrategie, consumentengedrag en marktconcurrentie in de Nederlandse detailhandel.
Structurele verschuiving in retailkalender
Betalingsdienstverlener iDEAL registreerde afgelopen jaar een stijging van 12 procent in transacties tijdens de Black Friday-week ten opzichte van het voorgaande jaar. Currence, het moederbedrijf, constateert dat de week voorafgaand aan Black Friday structureel de drukste online koopweek van november vormt.
Voor het eerst was Black Friday zelf niet langer de dag met het hoogste transactievolume, aldus de cijfers van het betalingsbedrijf.
Strategische overwegingen retailers
Doe-het-zelfketen Karwei implementeert dit jaar een meerweekse actieperiode. "De consument initieert zijn zoektocht naar Black Friday-deals steeds vroeger. Gegeven dat elke euro slechts eenmaal besteedbaar is, willen wij als winkelketen deze kansen niet laten liggen", verklaart marketingdirecteur Wienke Truijen.
Volgens universitair docent Marketing Niels Holtrop van de Universiteit Maastricht varieert de timing van acties per retailsector. "Wanneer concurrenten binnen uw sector participeren, wordt deelname feitelijk noodzakelijk vanwege het versterkende concurrentie-effect."
Consumentenpsychologische mechanismen
Hoogleraar Consumentengedrag Caroline Goukens van de Universiteit Maastricht identificeert het schaarsteprincipe als kernfactor. "Consumenten voelen zich sterk aangetrokken tot tijdelijke of beperkte aanbiedingen vanwege het 'nu of nooit'-gevoel."
De uitbreiding naar een langere periode faciliteert spreiding van aankopen en verhoogt de frequentie van klantbezoeken, aldus Holtrop. Woonwinkel Bouman&Potter bevestigt deze strategie: "Door de actieperiode over de gehele maand te spreiden, voorkomen wij dat consumenten aankopen uitstellen tot één specifieke dag."
Markttoezicht en kritische evaluatie
De Autoriteit Consument en Markt onderzoekt mogelijke misleidende praktijken in Black Friday-acties. Organisaties als de Consumentenbond en Milieudefensie uiten kritiek betreffende misleidende kortingen en stimulering van overconsumptie.
Brancheorganisatie INretail benadrukt dat niet alle retailers Black Friday-participatie noodzakelijk achten. Sommige ondernemingen benutten de periode juist voor profilering van duurzame waarden.
Economische realiteit en toekomstperspectief
ING-retaildeskundige Dirk Mulder analyseert: "Ondanks kritiek betreffende duurzaamheidsaspecten, beschouwen de meeste retailers deze periode als cruciaal voor omzet en winstgevendheid. De onderlinge concurrentiedruk bemoeilijkt eenzijdige beëindiging van Black Friday-participatie."
Mulder voorziet echter grenzen aan de uitbreiding van de actieperiode, waardoor een "Black half jaar" scenario onwaarschijnlijk blijft.